Zdjęcie Artykułu

Fotorelacja z festynu Bronisław Pietrak - Chłopski Piewca Lubelszczyzny

12.06.2014

Festyn odbył się w dniu 8 czerwca 2014 roku

„Bronisław Pietrak – chłopski piewca Lubelszczyzny” w 100-lecie urodzin artysty, twórcy ludowego z Gutanowa

 

Pod takim hasłem odbywała się uroczystość, w niedzielę 8 czerwca 2014 r., upamiętnienie twórcy ludowego Bronisława Pietraka z Gutanowa, patrona Gminnej Biblioteki Publicznej w Garbowie. Obchody rozpoczęła Msza św. odprawiona w intencji śp. Bronisława Pietraka, w kościele Przemienienia Pańskiego w Garbowie.

Z okazji 100-lecia urodzin poety, prozaika, artysty kowala, wycinankarka, gawędziarza, społecznika z Gutanowa Samorząd Gminy Garbów i Gminna Biblioteka ufundowały tablicę pamiątkową - poświęconą patronowi biblioteki. Odsłonięcia tablicy dokonali wspólnie: Krzysztof Pietrak - syn poety, Janina Biegalska główny specjalista ds. muzeów i twórczości ludowej z Urzędu Marszałkowskiego, Kazimierz Firlej - wójt gminy Garbów, Ewa Szczuka - pełniąca obowiązki dyr. biblioteki. Tablicę poświęcił ks. proboszcz Zenon Małyszek.

Następnie Halina Solecka, etnograf z Puław, podzieliła się wspomnieniami o Bronisławie Pietraku. Głos zabrała również Janina Biegalska oraz prof. Jan Adamowski i przyjaciele poety – Maria Gleń, Maria Kijak, Elżbieta Wójtowicz.

Z okazji 100 rocznicy urodzin poety i prozaika ukazała się książka pt.: Uparty kowal z Gutanowa – opowieść o Bronisławie Pietraku” pod red. Lucyny Żak i Iwony Woźniak, polonistek z PG im Jana Pawła II w Garbowie, a wydana przez Stowarzyszenie na Rzecz Inicjatyw Lokalnych i Oświatowych „Wektor” w Garbowie.

Po części oficjalnej odbył się festyn ludowy, na którym grała Kapela Wojciechowska, Kapela Ludowa z Końskowoli, były pokazy: kucia żelaza w wykonaniu Romana Czernieca, kowala z Wojciechowa, robienia wycinanki – w wykonaniu Bogumiły Gałat – wnuczki Ignacego Dobrzyńskiego, pokaz robienia kwiatów z bibuły – prezentowały „Garbowskie kwiaciarki”. Śpiewał Chór Jubilat z Gutanowa i panie z KGW, wystąpił Kabaret „Sami Swoi nie ma Mocnych z Gutanowa, a także zespoły taneczne i dziecięce. Uroczystość zakończyła zabawa ludowa. Imprezie towarzyszyły wystawy plastyczne, wystawy lokalnych i zaproszonych twórców ludowych.

Uroczystość odbywała się pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Lubelskiego - Krzysztofa Hetmana.

 




Patronat medialny objęli: TVP Lublin, Radio Lublin, „Głos Garbowa”


      Radio Lublin   

 



       TVP Lublin  

 



     Głos Garbowa


Sponsorami byli:

Bank Spółdzielczy w Nałęczowie o/Garbów

Bank Spółdzielczy w Niemcach o/Garbów

Publikacja "Uparty kowal z Gutanowa" - wydana staraniem Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Inicjatyw Lokalnych i Oświatowych Wektor w Garbowie w ramach operacji pt "Uparty kowal z Gutanowa" - Gawęda o Bronisławie Pietraku. Wydanie publikacji ukazującej życie i dorobek artystyczny twórcy ludowego Bronisława Pietraka z Gutanowa wraz z promocją książki współfinansowanej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 w ramach działania 413 Wdrażanie lokalnych Strategii Rozwoju. Projekt realizowany w ramach umowy o dofinansowanie realizacji operacji z dnia 22.03.2013 r.

 

Krótka biografia Bronisława Pietraka

 

Bronisław Pietrak urodził się 24 V 1914 r. w Miłocinie, w wielodzietnej rodzinie stróża folwarcznego. Od najmłodszych lat był chorowity i bardziej wrażliwy od rodzeństwa. Do szkoły chodził w rodzinnej wiosce, potem uczył się w Bronicach, gdzie rodzice przenieśli się do pracy w majątku. W wieku 12 lat zamieszkał u najstarszego brata Antoniego w Gutanowie w gminie Garbów i wtedy kontynuował naukę w Szkole Powszechnej w Przybysławicach przy Cukrowni „Garbów”.

Po ukończeniu szkoły zaczął terminować w kuźni dworskiej w Leścach, gmina Garbów, gdzie mieszkał jego przyrodni brat Antoni. W roku 1933 brat objął posadę kowala w majątku Janiny i Bolesława Studzińskich w Leścach, zabrał więc Bronka, aby nauczył się przyzwoitego „fachu”. Po trzech latach terminu został on „wyzwolony”, czyli otrzymał uprawnienia kowala i świadectwo (list polecający od dziedzica). Przez rok pracował jako czeladnik kowalski w kuźni Wierzbickiego w Bochotnicy.

23 czerwca 1936 roku Bronisław Pietrak ożenił się z Katarzyną z Sałęgów, po roku młodzi małżonkowie przeprowadzili się do Gutanowa. Bronisław objął posadę dworskiego kowala w Gutanowie w majątku Henryka Czerwińskiego (właściciela hurtowni aptek w Lublinie). We dworze oprócz podkuwania koni kowal spełniał też rolę mechanika i ślusarza. Robił przedmioty związane z gospodarką chłopską, jak narzędzia rolnicze, okucia do wozów, dyszli, zawiasy, a także przedmioty kultu – metalowe krzyże. Oprócz tego, jak była potrzeba, wykonywał obrączki ślubne, kolczyki w kształcie podkówek ze srebrnych pieniędzy. Zdarzało się też, że do kowala zwracano się o pomoc w leczeniu chorób, wyrywaniu zębów, zatruwaniu bolących kwasem solnym, którego używał do hartowania cyny.

W majątku Pietrak pracował dwa lata, a za uzbierane pieniądze w 1937 r. założył własną kuźnię w Gutanowie, w której przepracował prawie 50 lat.

W czasie II wojny światowej w kuźni Pietraka oprócz okolicznych chłopów i przejezdnych różnych handlarzy, którzy poruszali się konno i dbali o swoje konie, zaczęli pojawiać się też partyzanci.

Od początku swej pracy kowalskiej stosował bogate zdobnictwo: kute i stempelkowe. Zdobione przedmioty mógł po raz pierwszy zaprezentować dopiero po II wojnie światowej na wystawie sztuki ludowej w Lublinie w 1959 r.

Kowal najczęściej zdobił wyroby z żelaza przez skręcanie, używał też znakowników: gwiazdek, trójkątów, pawich oczek. Kolor jego wyrobów był z reguły czarny, połyskujący i trwały. Chronił je przed rdzą pocieraniem na gorąco smołą, opalał też nad ogniem. Z czasem z kuźni Pietraka wychodziły prawdziwe arcydzieła, stworzone przez talent, zręczne ręce i ogień.

Kowalstwem B. Pietraka zainteresował się prof. Roman Reinfuss, który zadbał, by zachowały się w nim stare techniki kucia i tradycyjna ornamentyka. Od tej pory Pietrak zaczął ozdabiać swoje prace typowo lubelskimi motywami: kogucikami i koziołkami. Na konkursach zdobywał I nagrody. B. Pietrak uznany został za jednego z najzdolniejszych kowali i twórców ludowych w Polsce. Uhonorowaniem tej pozycji było zorganizowanie w Gutanowie w 1970 r. Zjazdu Kowali, na którym rozstrzygnięty został ogólnopolski konkurs na ludowe kowalstwo artystyczne. B. Pietrak otrzymał wówczas I nagrodę.

Drugą dziedziną jego zainteresowań plastycznych było wycinankarstwo (od 1960 r.). W twórczości nawiązywał do tradycyjnej wycinanki lubelskiej Ignacego Dobrzyńskiego, jednokolorowej, symetryczno-centrycznej, stosując jednak odmienną technikę - nie wycinania nożycami, ale metalowymi stemplami - dłutami. Wycinanki te prezentowane były na wielu wystawach a na ogólnopolskim konkursie „Polskie wycinanki ludowe” otrzymały wyróżnienie (Toruń 1979).

Trzecią dziedziną jego twórczości artystycznej było pisarstwo: poezja, opowiadania, korespondencje dziennikarskie. I w tej dziedzinie B. Pietrak wykazał duże zdolności literackie uwieńczone samodzielnymi tomikami poezji: „Kąkole" (1963), „Chryzantemy" (1976), „Wiersze z łzą i humorem" (1990), „Wierchowe nutki (1993) Widziane zezem”(1993)

Utwory poświęcone zmarłym dzieciom i żonie wydane w tomiku pt. „Chłopskie treny (1994), uzyskały wysoką ocenę literacką i stanowiły jedno z najcenniejszych osiągnięć poety.

Obok liryki powstawały też pieśni, bajki i gadki ludowe. Gawędy pełne satyry i rubaszności zebrał w tomiku pt. „Bełżycko fujara" (1982), a humoreski w tomiku „Z czego w Polsce się śmiejemy”.

W tych utworach poeta świadomie pisał gwarą ze swojego regionu, z okolic Puław (językiem, jakim, na co dzień posługiwali się mieszkańcy Gutanowa). Uważał bowiem, że w ten sposób łatwiej wydobyć humor i oddać atmosferę życia i obyczajów wiejskich

O Bronisławie Pietraku ukazało się mnóstwo artykułów w prasie krajowej i zagranicznej. Jego sylwetkę przedstawiono w monografii „Kto jest kim w Polsce 85”. Pisano o nim w języku rosyjskim, angielskim i niemieckim. Wszystkie artykuły, jakie się na jego temat ukazały w prasie zbierał i wklejał do albumów.

Opowiadania„Pamiętnik konia”, „Miłość ziemi”, „Lodzia” (1996), „Na przełaj przez życie” (1997) – rodzaj pamiętnika, czy też stylizowanej autobiografii, będącej znakomitym źródłem obrazującym życie na wsi w okresie międzywojennym. Jego utwory poetyckie weszły też do wszystkich wydawanych od 1963 r. antologii poezji ludowej, zamieszczane były w ponad 30 czasopismach. Wypowiedzi i korespondencje B. Pietraka zamieszczały liczne gazety i czasopisma.  

Bogata też jest publicystyka innych o życiu, działalności społecznej i twórczości artystycznej B. Pietraka. Twórca zgromadził kilka albumów z takimi artykułami.

Jego dorobek został też udokumentowany w 4 filmach, „Piórem i młotem” „Kowal z Gutanowa” „Tacy są wśród nas”. Mówiono o nim w licznych audycjach radiowych i telewizyjnych. 

B. Pietrak był także znanym i cenionym działaczem społecznym w swoim środowisku, organizatorem wielu imprez, spotkań autorskich, propagatorem współczesnej twórczości ludowej.

Był współzałożycielem powiatowego i wojewódzkiego klubu twórców ludowych, z których ukonstytuowało się Stowarzyszenie Twórców Ludowych z siedzibą w Lublinie. W latach 1968-71 był jego pierwszym prezesem, w późniejszym kadencjach służył radą i swym wieloletnim doświadczeniem. Z racji piastowanych funkcji w STL, często uczestniczył w różnych imprezach folklorystycznych, kiermaszach sztuki ludowej odwiedzając właściwie wszystkie miasta w Polsce w których odbywały się takie imprezy.

Przez wiele lat współpracował z CPLiĄ i Desą oraz z muzeami.

Nagrody i wyróżnienia

Wielokrotny stypendysta Ministerstwa Kultury i Sztuki

Uhonorowany odznaczeniami państwowymi:

-Brązowym Krzyżem Zasługi,

-Odznaką Tysiąclecia Państwa Polskiego,

-Odznaką Zasłużony Działacz Kultury,

-Medalem Za zasługi dla woj. lubelskiego, Za zasługi dla Lublina.

Nagradzany przez Wydziały Kultury Władz Wojewódzkich, instytucje społeczne i kulturalne:

-Nagrodę międzynarodową na Targach Poznańskich (1968),

-Wojewódzką Nagrodę Kulturalną (1968, 1989),

-Nagrodę Ministerstwa Kultury (1971),

-Nagrodę Cepelii (1976, 1989),

Nagrodę Krakowa im. J. Marka (1991), za propagowanie folkloru polskiego.

-Ogólnopolską Nagrodę Artystyczną „Chłopskiej Drogi” im. Jana Pocka (1973)

-Nagrodę im. Oskara Kolberga, (1988) przyznawaną za wybitne osiągnięcia w dziedzinie twórczości ludowej.

Otrzymał pierwsze, drugie i trzecie nagrody w konkursach na kowalstwo artystyczne, wycinankę, poezję i pamiętnikarstwo,

Prace plastyczne (kowalstwo i wycinanki) B. Pietraka znajdują się w zbiorach wielu muzeów: m.in. w Lublinie, Wojciechowie, Warszawie, Krakowie, Płocku, Toruniu, Opolu, Poznaniu i innych. Wielokrotnie były prezentowane na wystawach polskiej sztuki ludowej za granicą: w Paryżu, Sofii, Nowym Jork, Debreczynie, Moskwie.

Na 70. rocznicę urodzin i 50. pracy artystycznej zorganizowano w Lublinie w 1984 r. wystawę indywidualną prac B. Pietraka połączoną ze spotkaniem autorskim, na którym twórca mógł też zaprezentować swoją twórczość literacką.

Dożył artysta słusznego wieku, mimo niedyspozycji związanej z wiekiem i chorobą serca, do ostatnich chwil był pełen energii, zapału i pomysłów

Dzięki jego życzliwości i chęci współpracy udało się też zorganizować retrospektywną wystawę pt. „Bronisław Pietrak – twórca z Gutanowa – kowalstwo, wycinanka, twórczość literacka”, którą otwarto 22 marca 1997 roku w Muzeum Regionalnym PTTK im. Izabeli ks. Czartoryskiej w Puławach. Zgromadzono na niej prace z dziedziny kowalstwa i wycinanki oraz pamiątki osobiste, jak listy gratulacyjne, odznaczenia, wycinki prasowe oraz wydania wszystkich jego prac literackich. Zbiory udostępniło Muzeum Lubelskie i rodzina artysty. Ponadto w scenerii wystawy TV Polonia nakręciła film i przeprowadziła wywiad z B. Pietrakiem i jego żoną – A. Niźnik-Pietrak, było to ostatnie wspólne publiczne wystąpienie małżonków. Przekazane na wystawę prace z prywatnych zbiorów Bronisława i rodziny, odbierał już syn Krzysztof Pietrak.

 

Bronisław Pietrak zmarł 28 października 1997 roku, przeżywszy 83 lata. Odszedł nieprzeciętny człowiek, samorodny talent, który swoim życiem i bogatą twórczością wniósł nieprzemijające wartości do polskiej kultury ludowej i życia gminy Garbów.

31 października pochowany został w rodzinnym grobowcu, na którym jeszcze za życia ustawił własnoręcznie wykuty, metalowy krzyż. 

Powrót

Liczba wyświetleń: 2316
Ochrona Danych Osobowych Ochrona Danych Osobowych Ekoenergia dla Gminy Garbów ekoenergia Projekty Unijne unia Plan gospodarki Niskoemisyjnej Plan gospodarki Niskoemisyjnej Odpady po nowemu odpady Film Promocyjny film Ogłoszenia Sołeckie ogloszenie Biuletyn Informacji Publicznej bip Zamówienia Publiczne zamowienia Platforma Usług Komunalnych
- wodomierze uslugikom
Multimedialna Izba Tradycji unia LGD Kraina Wokół Lublina lgd Galeria Zdjęć galeria Monitor Polski orzel Dzienniki Urzędowe orzel E- mapa Gminy Garbów Mapa
bigboxbg

Głos Garbowa

Od lutego 1991 roku Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Garbowskiej wydaje "Głos Garbowa" - miesięcznik na łamach którego zamieszczane są informacje dotyczące wydarzeń w gminie i regionie, prezentowana jest wielowiekowa historia, a także twórczość artystyczna mieszkańców.

POBIERZ AKTUALNY NUMER: lipiec - sierpień 2019 (343-344)

© 2018 Gmina Garbów Projekt i realizacja: